MAKALELERİMİZ

   - ÇOCUK PSİKOLOJİSİ -


ÇOCUKLUK ÇAĞI KORKULARI VE FOBİ

Korku, çocuğun tehlikelerden korumayı öğrenmesinde ve yaşamını sürdürebilmesinde gerekli bir duygudur. Fakat korkular çocuğun sosyal ilişkilerini engelliyor, okul ve ev yaşantısını olumsuz etkiliyor ise aşırıdır.

Büyümenin hızlı olduğu bebeklik ve okul öncesi dönemlerde, diğer dönemlere göre daha yoğun korkular gözlemlenebilir. Büyümeyle beraber korku obje ve durumları değişir. Çocukluk dönemindeki korkuyu yol açan obje ve durumlar ergenlik ve yetişkin döneminde korkuya yol açan obje ve durumlardan farklıdır.

Bebeklik döneminde ani sesler, hareketler, büyük makinalar korkuya yol açabilir. Okul öncesi dönemde,çoçuğun kendisinin ve ailesinin güvenliğine yönelik tehditler korku kaynağıdır. Bu dönem de anne babadan ayrılmaktan korkma, yeni bir eve taşınmaktan korkma, yalnızlık korkusu, hayvan korkusu, karanlık korkusu, yabancı yer ve kişi korkusu, fırtına korkusu gözlemlenebilir.

Okul öncesi, öğrenme motivasyonun yüksek olduğu bir dönemdir. Yeni obje, mekanlar ve olayları merak ederler ve tanımak isterler.

Çocuğun bu girişkenliği ve merakına korkutularak sınır koymak isteyen ebeveyn tutumlarında, çocuğun korkuları beslenecektir. Okul öncesi dönemde dış dünyadan korkutulmamış, girişkenliği ve özgüveni desteklenen çocuk yeni durumlardan baş etme becerisi kazanacaktır. Bu beceri korkuları başetme için gerekli olan bir beceridir.

Korku duygusunun şiddeti gibi çocuğun bulunduğu döneme uygun olmayan korkular yaşamasıda sorundur. Örneğin çoçukluk dönemine ait korkuya yol açan unsurların ergenlik dönemindede korkuya yol açması gibi.

Okul dönemindeki çocukta daha sıklıkla performans kaygısı başlar. Hayaletlerden, canavarlardan korkma gözlemlenebilir. Bu dönemde vücuduna gelecek zararlardan korkar.

Çocuk, bir nesneden veya olaydan aşırı korkuyor ve bu nesne yada olaydan kaçınıyor ise korkuyu, fobi boyutunda yaşıyordur.

Çocukluk döneminde hayvan fobisi, kedi fobisi, köpek fobisi, mikrop fobisi, kapalı alan fobisi, böcek fobisi gibi fobiler gözlemlenebilir.

Ergenlik döneminde sınav korkusu fiziksel olarak yetersizlik korkusu, sosyal ilişkilerde iyi olmama korkusu gözlemlenebilir.

Korkularla başetmede zorlanan çocuk, sıklıkla kabus görebilir. Kabusların sık olması ve genellikle aynı sahnelerin olması, çocuğun baş edemediği stres faktörünün yada endişelerinin olduğunun belirtisi olabilir.

Sosyal fobisi olan çocuk dikkatlerin üzerinde yoğunlaştığı kalabalık ortamlardan kaçınır. Örneğin sınıf ortamında parmak kaldırmak, söz almaktan kaçınır. Yeni insanlarla tanışmak, yabancı, ortamlara girmek istemeyebilir. Kalabalık ortamlarda yazı yazmaktan ve konuşmaktan zorlanabilir. Böyle durumlarda meydana gelen bedensel belirtilerin ( elin titremesi, terlemesi, yüzün kızarması, akıcı olmayan konuşma vb gibi ) ortaya çıkmasından korkar. Bu nedenle de kalabalık ortamlarda çekingen davranır, bildiği sorulara cevap vermez, grup etkinliklerinden kaçınır.

Korku yada fobisi olan çocuk anlaşılmayıp, başetme becerisi kazandırılmaz ise çocuğun sosyal ilişkilerinde ve okul başarılarında düşüş yaşanabilir. Bu çocuklar ailesine bağımlı ve sürekli aileyle beraber olma ihtiyacı duyan, gergin kişilik yapısına sahip çocuklar olabilirler. Korkularıyla başetme için saldırgan tutum sergileyebilirler.

Korkuları olan çocuk saldırganlık ve savaşa dayalı unsurlar içeren oyunlar, televizyon programları, yayınlar tercih edebilir. Bu yolla korkularını kontrol altına alma yoluna gidebilir.

Bazen de korku duygusuna yol açan nesne yada durumla ilgili olan her şeyden kaçınarak korkuyla baş etmeye çalışabilir.

Çocuk korkularından dolayı, aile üyeleri ve yakın çevresindeki kişiler tarafından alay edilmemeli, çocuğun korkusu küçümsenmemelidir. Çocukla, güvenli bir ilişki kurularak, aşamalı başetme becerisi kazandırılmalıdır.




çocuk psikolojisi ana sayfasına dönmek için tıklayın



İDA PSİKİYATRİ MERKEZİ © 2009 | bize ulaşın