MAKALELERİMİZ

   - ÇOCUK PSİKOLOJİSİ -


BESLENME SORUNLARI

Çocukta beslenme şeklinin oluşmasında, çocuğun ve ailesinin alışkanlıkları rol oynar. Çocuğun bulunduğu yaşa göre beslenme alışkanlıklarında farklılıklar olabilir. Büyümenin hızlı olduğu dönemlerde çocuğun kalori ihtiyacı daha fazladır. Örneğin 1 yaşına kadar büyüme hızı yüksek ve kalori ihtiyacı da fazladır. Büyümenin yavaşladığı dönemlerde kalori ihtiyacı azdır. Örneğin 2 yaşında büyüme hızı daha azaldığından yeme miktarıda azalacaktır. Yani çocuğun büyüme hızındaki değişiklikler ve gelişim dönemlerinin bazı süreçlerinde iştahlarında dalgalanma yaşarlar. Aileler bu dönemleri bilmeli ve baskı uygulamamalılar.

Bebek anne sütü aldığı dönemdeki annenin beslenme şekli çocuğun tatları tercihini etkileyebilir. Annenin tercih ettiği yiyecekler sütten geçtiği için çocuk bu tatlarla o dönemden tanışır.

Çocuklar bazı besinleri çok severken bazı besinleri hiç sevmeyebilir. Tercih etmediği yiyecek grubu başka bir şekilde verilebiliyorsa o tarzda verilmelidir. Tek bir tür yada biçim için ısrar edilmemelidir. Örneğin sütü sevmiyor ise sütlaç, yoğurt, peynir vb. yiyeceklerle ihtiyacı karşılamalıdır.

Çocuk bulunduğu yaşa göre beslenme şekli ve yiyecek türleri farklılık gösterebilir. Çocuğun beslenme alışkanlığı kazandırırken neleri yiyeceği konusunda aile belirleyici olabilir. Fakat ne kadar yiyeceği konusunda belirleyici olmamalıdırlar. Israrcı ve baskıcı tutum uygulanmış çocukta ilkokul döneminde aşırı yeme eğilimi gözlemlenebilir.

Çocuk beslenme olayına aktif katılmalıdır. Büyüme sürecinde uygun beceriler geliştikçe kullanma fırsatı verilmelidir. Örneğin çocuk 6 ayda biberonu tutacak kas olgunluğuna sahiptir. Beslenirken biberonu tutması izin verilip desteklenmelidir. 9 ayda bardağı tutabilir. Bir yaşında kaşığı kullanabilir. Çocuğa beslenme saatinde bu gibi sorumluluklar verilirse hem otonomi duygusu hem de sorumluluk duygusu destekleneceği gibi özgüvenide desteklemiş olur.

Beslenme saatinde yaşanan olumsuz duyguların yol açaçağı stres faktörü beslenme sorunlarını ortaya çıkarabilir. Süt çocukluğu döneminde, anne emzirirken gergin ise yaşamında stres faktörleri var ise bebek anneyle bedensel temasla gerginliği hisseder. Anneyi emerken bedensel temasla hissettiği gerginlik yaşamına ve beslenme saatinde gerginlik yaşamasına ve beslenmeyi reddetmesine yol açabilir. Okul öncesi dönemde 2-5 yaş civarında çocuğun yaşadığı beslenme problemleri çoğu zaman çevresel kaynaklıdır.

Çocuğun büyümesinin desteklenmediği bebeksi tavırlarının desteklendiği aile tutumlarında beslenme problemi yaşanabilir. Aşırı katı anne tutumlarında, beslenme sorunları yaşanabilir. Beslenme alışkanlığı kazandırırken tutarsız, kararlı yaklaşımın sergilemeyen ebeveyn tutumlarında beslenmede sorunları yaşanabilir. Huzursuz ve gergin anne tutumlarında da beslenme sorunlarını destekleyebilir.

Çocuğun sağlığına ve beslenmesine aşırı hassasiyet gösteriliyor ise çocukta beslenme sorunları yaşanabilir. Bebeklik ve çocukluk dönemlerindeki bütün çocuklarda yiyecek seçme gözlemlenebilir. Çocuklara yiyecek çeşitlerinde çok seçenek tanınarak baskıcı olmadan yiyeceği kabul edilmesinde yardımcı olunmalıdır.

Sağlıklı beslenme alışkanlığının kazanılmasında yemek için ayrılan zamanın kısıtlı olması yada geniş zamana yayılmasında sorun yaratabilir. Çocuk sağlıklı ilgi çekme yöntemleri öğrenmemişse ve annenin ilgisini çoğunlukla beslenme saatindeki sorunlu davranışlarla çekiyor ise beslenme sorunu sürdürebilir.

Ailenin beslenme alışkanlıkları çocuğun sağlıklı beslenme alışkanlığı kazanmada önemlidir. Ailede yemek seçen birisinin olduğunda çocukta bu davranışı öğrenebilir.

Yemeğin sunumunda beslenme alışkanlığının kazandırılmasında önemlidir.

- Beslenme miktarı ve şeklinde baskıcı olmadan çocuğun otonomisi desteklenmelidir.
- Beslenme doğal bir rutin olarak tanıtılmalıdır.
- Çocuğun yeme miktarı, anne babayı sevindiren yada üzen bir olay alarak verilmemelidir.
- Çocuk beslenmeyi bir pazarlık aracı olarak görmemelidir.
- Çocuğun dikkati başka yöne çekilip ağzına yiyecek verildiğinde örn. tv. izlettirilerek gibi yöntemlerde çocuk sağlıklı beslenme alışkanlığı kazanamayacaktır.
- Yemek saati, masada oturulan, aile bireylerinin bir arada olduğu, televizyon seyredilmeyen, sosyal bir aktivite olarak tanıtılmalıdır. Çocuğa beslenmesi için tehdit, şantaj ve pazarlık yöntemleri kullanıldığında çocuk sağlıklı beslenme alışkanlığı kazanmayacaktır.




çocuk psikolojisi ana sayfasına dönmek için tıklayın



İDA PSİKİYATRİ MERKEZİ © 2009 | bize ulaşın