MAKALELERİMİZ

   - ÇOCUK PSİKOLOJİSİ -


ÇOCUK VE YARATICILIK

Yaratıcılık, her insanda doğuştan varolan ve geliştirilebilen bir yeteneği ifade eder.

Yaratıcı insanlar, öğrenme motivasyonları yüksek kişilerdir. Hayal gücünü kullanabilen, esnek düşünebilen, deneme ve araştırma yapabilen bireylerdir. Aynı zamanda yeniliğe açık ve değişik fikirler üretebilen bireylerdir. Ayrıca özeleştiriye ve mizaha açık insanlardır. Yaratıcı birey karşılaştığı sorunlara birkaç farklı yoldan çözüm üretebilir.

Yaratıcılıkta değişik olma, özgünlük, çok yönlü düşünme, kural dışılık gibi özellikler vardır.

Yaratıcılık, her insanda farklı alanlarda ve farklı dereceler de olabilir. Yaratıcılık, kişinin genetik donanımından, yaşadığı çevreden, kültürden, aileden ve eğitim koşullarından etkilenir.

Çocukta, yaratıcılığın ilk temelleri bebeklik döneminden itibaren atılabilinir. Yeni doğan bebek yeterli ve uygun materyallerle karşılaştırılır ise yaratıcılığı desteklenmiş olur.

Yaratıcılık deneyim gerektirir. Çocuğun yaratıcılığının gelişiminde taklit önemlidir. Çocuk yaşadığı çevredeki sesleri ve hareketleri taklit eder. Yaşı ilerledikçe hayal dünyasını geliştirir ve öğrendiklerini bu dünyaya ekler.

Çocukta yaratıcılığın geliştirilmesinde, duyu organlarının desteklenilmesi de önemlidir. Bu nedenden dolayı bebeğin duyu organlarına yönelik materyal ve uygulamalar ile karşılaştırılması önemlidir.

Bebek duyu organları aracılığıyla dış dünyadan bilgi alır. Bebek sakin ortamlar kadar uyaranların olduğu ortamlara da ihtiyaç duyar. Bebeğe oyun oynayabileceği güvenli bir ortamın hazırlanması önemlidir.

Bebeklik döneminde oluşturulacak zengin uyaranların ve uygulamaların bulunduğu bir ortam ile bebeğin öğrenmeyi sevmesi desteklenebilinir. Bebeğin dikkat süresine uygun sözel ve hayali oyunlar oynanabilinir.

Çocukta iki yaşından itibaren bağımsızlık duygusu gelişir. Çevreye olan merakı artarak devam eder. Sorular sorarak, dokunarak çevresini tanımaya çalışır.

Çocuk dört yaşından itibaren plan yapmaya başlar. Olaylar arasında ilişki kurmaya başlar.

Davranışlarında nelerin kabul gördüğünü veya görmediğini öğrenir. Çocuğun araştırıcılığının desteklenilmesi için bu dönemdeki çevresinden gelen onaylayıcı tutum önemlidir.

Çocuğun yaratıcılığının desteklenilmesi için;

*Çocuk oyunlar yoluyla öğrenir ve yaratıcılığını ortaya koyar. Bu nedenle çocuğa oyun ve oyunlarını zenginleştirecek materyaller sunulmalıdır.
*Çocuğa yaşıtlarıyla ilişki fırsatı tanınmalıdır. Yaşına uygun etkinliklere katılma fırsatı tanınarak deneyim kazanması desteklenilmelidir.
*Çocuk duygularını ifade edebilmesi için desteklenilmelidir. *Sözcük oyunları oynanabilinir.
*Çocuğun yarattığı ürünleri yetişkin kendi ölçütlerine göre değerlendirmemelidir.
*Çocuğa devamlı yapılandırılmış oyuncaklar seçilmemelidir. Kendi kendine yapıp bozacak, farklı şekiller verebileceği ürünler seçilmelidir. *Çocuğun oyun malzemeleri arasında, farklı boyutlarda, renkte, şekillerde kutular, kapaklar, iplikler, düğmeler, çubuklar gibi artık materyaller olmalıdır.
*Çocuğun gözlem yeteneği desteklenilmelidir. Yakın ve uzak çevresini tanıması için fırsatı tanınmalıdır. *Farklı nesneler veya kartlarla koleksiyon yapması desteklenilmelidir.
*Çocuğun bulunduğu çevrede temizlik ve düzen konusunda baskı yapılmamalıdır. Fiziksel düzendeki baskı çocuğun üretkenliğini desteklemeyecektir. Düzen konusunda daha esnek davranılmalıdır.

Yaratıcılığı destekleyici materyaller:

-Dokunma duyusunu desteklemek amacı ile farklı dokulardaki materyaller sunulmalıdır. Peluş, farklı yumuşaklıktaki fırçalar, süngerler, kumaşlar, çocuğun ellerine, bacaklarına, gövdesine, kollarına ayaklarına dokunarak oyunlar oynanabilinir.

-Çocuğun yatağının üzerine farklı doku ve biçimdeki materyaller asılmalıdır. Sert, yumuşak, düz, pürtüklü, yuvarlak, köşeli, tahta, metal, parlak, mat v.b. nitelikler içeren materyaller asılabilinir. Çocuğun bu materyallere dokunması sağlanabilinir. Bu materyallerin belli aralıklarla değiştirilmesi gerekir.

-Çocuğa farklı boy ve yüzeyde toplar verilebilinir. Kumaştan veya plastikten yapılmış yumuşak, sert, kabartmalı, tüylü v.b. gibi farklı dokularda toplar verilebilinir.

-Bebeğin üzerine uzatılabileceği farklı yüzeyler içeren örtü ve yastıklarla duyu organlarının gelişimi desteklenebilinir. -Farklı sesler çıkaran, farklı renk ve dokuda sesli battaniye, toplar, kutular, yastıklar, el ve ayaklarına takılan bilekliklerle işitme duyusunun gelişimi desteklenebilinir.

-Farklı malzemelerin içerisine konulduğu küçük yastıklar verilebilinir. İçerisine kum, deniz kabukları, pamuk, sünger v.b. malzemeler konularak bu küçük yastıklar hazırlanabilinir.

-Büyük resimli kartlar oyun materyalleri arasında yer alabilir. Banyo kitapları, mukavva kitaplar gibi farklı biçim ve dokuda kitaplarla tanıştırılabilinir.

-Değişik şekiller oluşturabileceği farklı boyutlardaki bloklar, legolar, puzzlar, oyun hamuru, parmak boyası v.b. oyun materyalleri arasına katılmalıdır.

Yaratıcılığı desteklenen çocuk sürekli aynı tip ve kalıpta oyun oynamaz. Kalıplara bağlı kalmaz. Yaratıcı çocuk meraklıdır. Soru sorar. Çocuk soru sorduğunda; onun anlayacağı açıklamalar yapılmalıdır. Soru sorduğu için sözel ödüllendirilmelidir.




çocuk psikolojisi ana sayfasına dönmek için tıklayın



İDA PSİKİYATRİ MERKEZİ © 2009 | bize ulaşın