MAKALELERİMİZ

   - ÇOCUK PSİKOLOJİSİ -


ZİHİNSEL ENGEL

Zeka geriliği, çocukta tüm gelişim alanlarının geri kalmasıyla kendini gösterir.

Çocuğun, dil gelişimi, sosyal gelişimi, kişisel gelişimi, büyük ve küçük kas gelişimlerinde yaşına göre gerilik gözlemlenir. Ağır zeka geriliği olan çocuk süt çocukluğu döneminde tanınabilir. Ayrıca down sendromu, hipotroidizm , otizm v.b. hastalıklarda zeka geriliği erken tanınabilir. Zeka geriliğinde fiziksel işaretler yoksa daha geç yaşta tanınabilir.

Zihinsel engel, erken yaşta tanınır ve çalışılır ise gidişatı daha olumlu olur. Zeka gelişimi için erken çocukluk dönemleri çok önemli dönemlerdir. Bu dönemlerde çocuğun ihtiyacı olan uyaranlarla karşılaşması zeka gelişimi için önemlidir.

Çocuk risk faktörleri taşıyor ise gelişimi dikkatle incelenmelidir. Prematüre doğum, düşük doğum tartısı, doğum sırasında yaşanan travmalar, annenin hamilelik sırasında sigara ve alkol kullanımı, annenin hamileliği sırasında geçirdiği enfeksiyon hastalıklar çocukta gelişim sorunlarına yol açabilir.

Çocukta ilk aylarda emme zorluğu, hareket azlığı, kasların gevşek veya gergin olması ayrıca çocuğun çevrede görüntülere ve seslere karşı ilgisiz olması çocuğun gelişiminde sorun olduğunun işaretidir.

Çocukta oturma, emekleme, yürümenin yaşında olmaması da gelişimdeki sorunu gösterebilir. Dil gelişiminde gecikmenin olması, gelişiminde problem olduğunun önemli bir işaretidir.

Çocukta davranış problemlerinin olmasında gelişimde problem olduğunu gösteren belirtidir.

Ebeveynler çocuklarındaki problemi ilk öğrendiklerinde inkar,öfke,yas yaşayabilirler. Bu dönemde çocuk ihtiyacı olan bakım ve yeteri ilgiyle karşılaşmayabilir. Bu dönemde ebeveynin duygusal destek olması önemlidir.

Zeka geriliği olan çocukların bazılarında sakin tutum gözlenebileceği gibi bazılarında saldırgan tutum gözlenebilir. Çocuktaki uyumsuz davranışlar, duygu kontrolündeki zorluklarından, gelişiminin yaşa uygun olmamasından, olumsuz davranışları fark edememesinden, olumsuz davranış sonrası çevreden gelen tepkiler doğru değerlendirememesinden kaynaklanabilir. Ayrıca çocuk olumsuz davranışlarıyla dikkat çekebiliyorsa olumsuz davranışları sürdürebilir. Çocuk anlatamadığı sıkıntısını ifade etmekte kullandığı bir yol olabilir. Korktuğu zaman da başvurduğu bir yol olabilir.

Okul sürecine katılan ergenlik dönemindeki zeka geriliği yaşayan çocuk, arkadaşlarıyla farklı olduğunu öğrenir. Bu durumda çocukta utanma, okula gitmek istememe gözlemlenebilir. Okulda ve günlük yaşamda yeterli başarı gösterememesi çocuğun özgüven kazanmasını zorlaştırır. Çocuk büyüyen yaşına rağmen bağımsızlığını kazanmada geri kalır.

Ergenlik döneminde yaşıtlarıyla ilişkide daha da zorlanabilir. Bu dönemde yetersiz duygusundan dolayı duygusal iniş çıkışlar, duygusal patlamalar yaşayabilirler.

Özgüvenin azlığı, yeniliklere geçişte zorlanma, bağımlılıklarından dolayı kendinin bakımını yapan anne yada babasını kaybetme korkusu yaşayabilir. Bu nedenlerden dolayı kaygı bozuklukları yaşayabilirler.

Değişikliğe geçişte zorluk yaşayabilirler. Özellikle okul yaşantısındaki geçişlerde zorlanabilirler. Örneğin, Okul öncesi eğitim sürecinden sonra ilkokula geçişte zorlanabilirler. Zeka geriliğin derecesi arttıkça davranış problemleri, uyum problemleri daha fazla gözlemlenir. Zihinsel sorunu olan çocuğun dönemsel yaşadığı sorunlarla başetme becerileri kazandırılarak geçişler kolaylaştırılabilir. Zihinsel engeli olan çocuk ve aileye bütünsel yaklaşım modeliyle desteklenilmelidir. Öncelikle aile üyelerine çocuğun durumu tanıtılmalıdır. Aile üyelerinin problem durumuyla başetme becerileri desteklenilmelidir. Duygusal ifade sağlanarak problemi kabul düzeyi artırılabilinir.

Çocuğa yönelik özel eğitim yöntemleriyle tüm gelişim alanları desteklenmelidir. Sosyal beceriler kazandırılarak iletişimi artırılabilinir.

Duygusal ifade yolları kazandırılmaya çalışılmalıdır. Bütün bu yaklaşımlarda, özgüven ve beceri kazanımı sağlanarak bağımsızlığı desteklenmelidir. Çocuğun hayata katılımı artırılmalıdır. Çocuğa ve aileye tüm yaklaşımlarda öncelikle gelişim sorunlarının ailenin ve çocuğun yaşantısına getirdiği zorluk ve engellerin şiddeti azaltılmaya çalışılmalıdır.






çocuk psikolojisi ana sayfasına dönmek için tıklayın



İDA PSİKİYATRİ MERKEZİ © 2009 | bize ulaşın