MAKALELERİMİZ

   - ÇOCUK PSİKOLOJİSİ -


ÇOCUK VE SALDIRGAN DAVRANIŞLAR

Çocukta saldırgan ve yıkıcı davranışlar görüldüğünde bu davranışların neyin veya nelerin işareti olduğu sorgulanmalıdır. Çünkü bazen çocuk saldırgan davranışlar aracılığıyla sahip olduğu olumsuz duygularla baş etmeye çalışır. Saldırganlığı tetikleyen durumlar sorgulanmalı, çocuk saldırgan davranışlardan ötürü sürekli yargılanmamalıdır.

Yargılama problem davranışın daha da artmasını sağlar.Çocuklar ebeveyni model alarak davranışlar kazanır.Ebeveynin problem durumlarında sorunun nedenini araştırmak yerine, yargılayıcı yaklaşımları,onları örnek alanarak öğrenen çocukları için olumsuz model olacaktır.

Çocuktaki negatif ve yıkıcı davranışlar çeşitli organik veya psikiyatrik problemlerden kaynaklanabilir. Örneğin; hiperaktivite, dikkat dağınıklığı karşıt olma -karşı gelme v.b gibi. Böyle tablolarda çocukta yıkıcı davranış hep vardır.

Bazen de daha önce olmayan sonradan ortaya çıkan olumsuz davranışlar olabilir. Burada çocuğun yaşadığı olayların saldırgan davranışları başlattığı düşünülebilir.

Çocuk kendini güvensiz ve korumasız hissettiği ve endişe duyduğu için de saldırgan davranabilir. Çocuklar aile içi stres durumlarını hemen yaşantılarına yansıtırlar. Ailede sıkıntılar var ise hissederler. Korkularını ve rahatsızlığını anlatmak için yıkıcı davranışlar sergileyebilirler.

Her insan, içinde bulunduğu gruba ait olduğunu, o grubun bir üyesi olduğunu ve taktir edildiğini görmek ister. Çocuk eğer bulunduğu ortamlarda olumlu davranışlarla ilgi çekemiyorsa, yıkıcı davranışlarıyla ilgiyi üzerine çekmeye çalışacaktır. Çünkü insan, hiç ilgi görmemektense negatif ilgiye bile razı olur.

Çocuk, olumsuz davranışları olan arkadaşını yada kendine model aldığı kişiyi taklit etmek için saldırgan davranışlarda bulunabilir.Taklit ettiği kişinin davranışları ona da hitap ettiği için veya bu kişinin bulunduğu gruplara katılmak amacıylada taklit edebilir.

Bu durumda çözüm aranırken, kimi ve niçin taklit ettiği sorgulanmalıdır.

- Eğer çocuk, çabuk hiddetleniyor, tehdit ediyor, kavga çıkarıyor ise,
- Öfkelendiğinde eşyalara zarar veriyor ise,
- Sık sık yalan söylüyor verdiği sözleri tutmuyor, kurallara uymuyor ve başkalarına ait eşyaları izinsiz alıyor ise,
- Diğer insanların duygularına isteklerine ilgisiz ve zarar verdiği zaman pişmanlık duymuyor ise,
- Çocuk kabadayı davranışlarla özgüven azlığını kapatıyor ise,
- Sık sık riskli davranışlarda bulunuyor ve sık yaralanmalar, kazalar yaşıyor ise,
- Olaylardan ders çıkarmayıp, doğru ve yanlışı ayırt etmede zorlanıyor ise, çocukta tedaviyi gerektiren davranış bozukluğundan bahsedilinebilinir.

Davranış bozukluğu olan çocuk,sürekli kural ve talimatların hatırlatılmasına ihtiyaç duyar. Çünkü bunların arkasındaki otoriteyi sürekli test eder. Bu nedenle otoritenin sürekli aynı tutarlılıkla yaklaşması önemlidir.

Yıkıcı ve inatçı davranışlardan başederken kesin sınırlar çizilmelidir. Çocuğa davranışın kısa ve net olarak anlatılmalıdır. Sürekli aynı yaklaşım sergilenmelidir. Çocuğun karar verme yetisi desteklenilmelidir. Ayrıca çocuğa olumlu davranışı kazanabilmesi için yeterli zaman tanınmalıdır.

Çocuğun davranışlarından hoşnut olunmayabilinir.Bu durumlarda, hoşa gitmeyen çoçuğun kendisinin değil, davranışının olduğu vurgulanmalıdır.Çoçuk kendisine duyulan sevgiden şüphe duymamalıdır.

Çocuğa, kendisine duyulan sevginin koşulsuz olduğu mesajı verilmelidir. Çocuk ebeveynin doğrularına yada başarı saydığı sonuçlara sahip olmayabilir. Bu durumlarda da sevildiğini, ona duyulan sevginin koşullara bağlı olmadığına çocuk inanmalıdır.

Çocukluğa, açık ve net olarak aile kuralları tanıtılmalıdır. Her yaştaki çocuk aile kurallarına ihtiyaç duyar.

Çocuk aile içindeki sınırları ve kuralları biliyor ise güvenlidir.Çocuğa tanıtılan kurallar için aile tutarlı beklenti içinde olmalıdır.

Saldırgan davranışları olan çocuğu, spor veya sanat dallarından birine yönlendirmek olumlu olacaktır.

Çocukla konuşarak, olumsuz davranışı niçin yaptığı, davranışı yapmadan önce hangi duygular hissettiğini irdelenmeye çalışılmalıdır. Çocuk hangi yaşta olursa olsun,aile çocuğun arkadaşlarını ve arkadaş ilişkilerini tanımaya çalışmalıdır. Arkadaşlarının hangi kişilik özellikleri sahip olduğunu bilmek, çocuğu tanımada önemlidir.Çocuğun, arkadaşlarının hangi kişilik özelliklerini ve niçin model aldığı önemlidir. Nasıl bir arkadaşlık ilişkisi olduğu önemlidir. Yönetiliyor mu? Yönetiyor mu? Arkadaşları ile arasında katılımcı bir ilişkinin olup olmaması önemlidir.

Saldırgan davranış sergileyen çocuk eğer okula gidiyor ise, okulda sorunu olup olmadığı,derslerden sorun yaşayıp yaşamadığı sorgulanmalıdır.




çocuk psikolojisi ana sayfasına dönmek için tıklayın



İDA PSİKİYATRİ MERKEZİ © 2009 | bize ulaşın