MAKALELERİMİZ

   - ERGEN PSİKOLOJİSİ -


SINAV KAYGISI NEDEN ÖNEMLİDİR?

Sınav kaygısı özellikle son yıllarda psikoloji alanında daha fazla ilgi görmektedir.

Yüksek düzeyde akademik başarı beklentisi, öğrenciler üzerinde ilkokuldan itibaren yoğun bir baskı oluşturmaktadır. Yapılan bir araştırmaya göre sınav kaygısının her beş öğrenciden birini olumsuz derecede etkilediği bulunmuştur. Bu çok yüksek bir orandır.

Sınav kaygısı öğrencilerin sahip oldukları potansiyeli ortaya çıkarabilmelerini engellemekte, zaman zaman öğrenimlerini yarıda bırakmalarına neden olmakta, öğrencilerin gelecekteki yaşam tercihlerini ve mesleki kararlarını etkilemektedir. Sınav kaygısı yüksek olan öğrenciler sadece daha düşük puanlar almamakta, iş dünyasında da bu durumun etkileri devam edebilmektedir. Bu kişiler, düşünsel yeteneklerini yeterince ortaya koyamadıklarından daha düşük statülü, değerlendirme ve rekabetin daha az olduğu mesleklere yönelebilmektedirler.

Sınav kaygısı nasıl tanınır?

Bir sınava girmeden günlerce önce sınavı başarıp başaramayacağınız kaygısı beyninizi aşırı meşgul ediyorsa ve yoğun bir kaygı hissediyorsanız, üstelik bu kaygı sizin gündelik işinizi bozuyorsa; uykularınızı, yeme davranışınızı etkiliyorsa, neredeyse başka bir şey düşünmüyorsanız sınav kaygısına adaysınız demektir.

Kaygı korkulmayacak, bizde aslında çok büyük fiziksel yada ruhsal bir hasar meydana getirmeyecek bir durumdur.

Kaygı bizim için belirli oranda gerekli olan bir şeydir. Çünkü eğer az miktarda kaygı duymuyorsak, sınav bizi heyecanlandırmıyorsa yeterince motive olamamışızdır. Bu kaygı aslında bizi hedefimize çeken, yönlendiren, itici bir güçtür.

Sınav kaygısı bizi nasıl etkiler?

Sınav kaygısının en büyük etkisi dikkat üzerinde olmaktadır. Sınav öncesinde ve sınav esnasında tamamen sınav üzerine yoğunlaşması gereken dikkat, kişinin kendi düşünceleri ve sınavın olası olumsuz sonuçları nedeniyle dağılmakta ve dolayısıyla kişinin performansını düşürmektedir.

Sınav kaygısını arttıran olumsuz düşünceler nelerdir?

- “Kesinlikle başarılı olamayacağım”
- “Ya başarısız olursam” korkuları
- Yeterince çalışmadığı için kendini suçlama
- Sürenin çok yetersiz olduğunu düşünmek
- Hiçbir şey hatırlamadığını, hiçbir şey bilmediğini düşünmek
- Diğerlerinden farklı olduğunu, daha zayıf ve beceriksiz olduğunu düşünmek
- Sınav sonuçlarının felaket olacağını düşünmek
- Aile ve yakınlarını hayal kırıklığına uğratacağını düşünmek
- “Ölsem de kurtulsam, keşke bu duruma hiç düşmeseydim” düşüncesi
- Kaybederse asla tekrar denemeyeceğini yada kendini toparlayamayacağını düşünmek

Bu türlü düşünceler sınav kaygısını artırdıkları için değiştirilmeye çalışılması gerekir.

Vücutta ne gibi değişiklikler olur?

- Çarpıntılar, düzensiz kalp atışları
- Düzensiz solunum, hava açlığı
- Ellerde titreme, vücutta ateş basması hissi
- Baş dönmesi, bayılma hissi
- Kas yorgunlukları, uyuşma, titremeler

Bu fiziksel belirtilerin özel bir anlamı yoktur. Dikkatinizi bedeninizden uzaklaştırdığınızda, burnunuzdan birkaç kez derin nefes aldığınızda hafiflerler.

KAYGIYI AZALTMAK İÇİN YAPILMASI GEREKENLER

Zamanınızı planlamaya çalışın

Kaygı zaman düzensizliklerine yol açar ve bu, kaygıyı daha da arttıran sonuçlara neden olur.

Hareket bozukluklarına karşı koymaya çalışın

Gerginlik bizi aşırı hareketliliğe veya donukluğa itebilir. Sınavın çok yaklaştığı günlerde beklenilenin tersine daha çok ders çalışmak yerine, fizik aktivitelerini arttırmak, eğlenceli sporlara zaman ayırmakta yarar var.

Kaygıya karşıt hoşluklar yaratmaya çalışın

Negatif duyguların karşısına pozitifleri koymak önemli bir yöntemdir. Zevk aldığımız şeylere ve hobilerimize hafta içinde en az birkaç saat ayırmalıyız. Sinema yada açık havaya çıkmak gerginliği azaltır. Enerjiyi ve olumluluğu artırır.

Ekstra sorunlar edinmekten kaçının

Çatışmalardan kaçmak, sorunları ertelemek, sınav stresinize başka stresler eklememek önemlidir.

Beslenmenize dikkat edin

Şekerli gıdaları aşırı almak yerine düzenli beslenme. Vitamin, özellikle de B vitaminin kullanılması yararlı olabilir.

Uykunuza özen gösterin

Kullandığım ilaçları bırakmalı mıyım?

Sınavdan bir iki gün önce psikiyatrik bir ilaca başlamak bizi beklenmedik yan etkilerin sonuçları ile karşı karşıya bırakabilir. Ancak daha önceden kullanmaya başladığınız bir ilacı bırakmanıza gerek yoktur.

AİLELERE ÖNERİLER

- Çocuğunuzun geleceği konusundaki endişeleriniz çocuğunuza yansır. Bu nedenle öncelikle aileler kaygılarını azaltmaya çalışmalıdırlar.
- Çocuğunuzdan beklentilerinizde gerçekçi olmaya çalışın. (Sözel bölümü bitiren bir öğrenciden tıp fakültesini kazanmasını beklemeyin.)
- Bu zor dönemde çocuklarınıza anlayışlı ve destekleyici davranın.
- Çocuğunuzu hiçbir zaman başka çocuklarla kıyaslamayın.
- Çocuğunuzu taktir edin, geçmişteki başarılarını vurgulayın.

Psikolog Ferahim Yeşilyurt



ergen psikolojisi ana sayfasına dönmek için tıklayın



İDA PSİKİYATRİ MERKEZİ © 2009 | bize ulaşın