MAKALELERİMİZ

   - YETİŞKİN PSİKOLOJİSİ -



Leydi Macbeth‘in Hastalığı: “Saplantı Zorlantı Bozukluğu”

. Obsesif Kompulsif Bozukluk

Saplantı (obsesyon) irade dışı gelen , kişiyi tedirgin eden, bilinçli çaba ile zihinden kovulamayan ve inatçı biçimde tekrarlayan düşüncelerdir. Zorlantı ise (kompulsiyon) saplantılı düşünceleri kovmak için yapılan ve irade dışı tekrarlanan hareketlerdir. Örneğin temiz olduğunu bildiği halde bir şeye dokunduğunda elinin kirlendiğini düşünen bir kişinin tekrar tekrar ellerini yıkaması ya da abdest alırken aklına küfür gelen kişinin abdestini her seferinde yeni baştan almak zorunda kalması gibi. Bu hastalardan bazıları emin olamadığı için kapıları, muslukları ya da tüp gaz vanalarını sık sık kontrol ederler, bazıları ise otomobil plakalarını, evlerin numaralarını, apartman katlarını sayarlar bazen bu sayma eylemi herhangi bir eyleme geçmeden önce kafasından tuttuğu bir sayıya ulaşıncaya kadar sürer fakat bunu yaptıktan sonra kuşkuya düşüp tekrar sayarlar. Acaba küfür eder miyim, çocuğumu boğar mıyım, birinin cinsel organına bakar mıyım gibi düşünceler bu hastaların hayatını çekilmez hale getirir.

Kişi aklına gelen bu düşüncelerin saçmalığının farkındadır, zorlantılı hareketleri yapmamak için kendini zorlar fakat zorladıkça bu düşünceler yine gelir, istenmeyen hareketler tekrar tekrar yapılır. Bu kişiler etraflarında titiz, evhamlı, pimpirikli, mükemmeliyetçi, temizlik hastası gibi özelliklerle tanımlanırlar. Fakat günlük işlerini yapamaz hale gelip ızdırapları arttığında bunlardan huy yada kişilik özelliği olarak değil hastalık olarak söz etmek gerekir. Genelde kendi çabaları ile bu hastalığı yenebileceklerini düşündüklerinden ya da utandıklarından doktora başvurmakta geç kalırlar.

Saplantı Zorlantı Bozukluğu (S.Z.B.) ortalama 18-25 yaşlarında başlar. Toplumda yaklaşık %2.5-3 oranında görülür. Kadın erkek arasında görülme sıklığı açısından fark yoktur. S.Z.B. insanlık tarihi kadar eski bir hastalıktır. En eski din kitaplarında bu hastalığın belirtilerine benzeyen davranış örnekleri bulunmaktadır. Shakespeare’in Macbeth eserinde kocasını zorlayarak kralı öldürten Leydi Macbeth “Arabistan’ın bütün kokulu sabunları getirilse bu elin kirleri temizlenemez” der ve sürekli ellerini yıkar.

Nedenleri tam olarak aydınlatılamayan bu hastalığın, bazı biyolojik etkenler (Serotonin maddesi v.b.) veya psikolojik etkenlere bağlı olarak ortaya çıktığı düşünülmektedir. Ayrıca bu hastalarda depresyon görülme olasılığı da artmaktadır.

Kronik gidişli ve hastanın hayat kalitesini ciddi hastalığın tedavisinde son yıllarda çok önemli gelişmeler kaydedilmiştir. Tedavide ilaçlar ve psikoterapi bir şekilde azaltan bu kullanılmakta ve belirgin bir iyileşme sağlanmaktadır.

Dr. Ali Ayas




yetişkin psikolojisi ana sayfasına dönmek için tıklayın



İDA PSİKİYATRİ MERKEZİ © 2009 | bize ulaşın